TẠI SAO CÁC PHẪU THUẬT VIÊN NÊN HỌC VẼ?
Các câu chuyện chuyên môn nhiều khi khiến mọi người nhàm chán, vậy cũng nên đổi gió một chút về những câu chuyện liên quan đến chuyện làm nghề sẽ giúp các bạn hiểu thêm một chút về ngoại khoa.
Một câu hỏi tưởng như chẳng liên quan gì đến ngành, tại sao các phẫu thuật viên lại nên học vẽ ? Để trả lời cho câu hỏi này, bác sỹ xin kể hai câu chuyện.
Ngày đi học Y muỗi (năm nhất của trường Y theo cách gọi của dân y), môn mà mình hứng thú nhất là môn giải phẫu. Giải phẫu người là một môn học vô cùng quan trọng và cơ bản với sinh viên y. Ngày xưa, khi các phương tiện hiện đại chưa phát triển, cách duy nhất để giảng giải phẫu là vẽ. Nếu là sinh viên y, chắc hẳn các bạn đã quá quen thuộc với cuốn Atlas do phẫu thuật viên, họa sỹ người Mỹ Frank H. Netter biên soạn. Ông được gọi là "Michelangelo của ngành Y học" với hơn 4000 tác phẩm minh họa. Cách giảng giải phẫu cũng rất ngầu, không giáo án, không sách vở, duy nhất một hộp phấn màu. Vừa vẽ, vừa giảng, kết thúc giờ giảng là một chiếc bảng không khác gì một tác phẩm nghệ thuật. Một cách giảng bài, theo cá nhân của mình, vừa dễ hiểu, vừa đỉnh nóc, kịch trần, bay phấp phới.
Năm 2013, khi biết tin đỗ nội trú ngoại, mẹ mình điện cho báo tin cho thầy Trịnh Hồng Sơn nhờ kèm cặp mình. Lúc đó vào khoảng 20h, thầy bảo với mẹ: " Bảo nó đến đây luôn". Vậy là mình lóc cóc bắt xe đến đi mổ theo thầy cả đêm đó. Bài học đầu tiên là vẽ hình protocol miêu tả tổn thương trong mổ và cách xử trí. Mình vẫn còn nhớ như in, thầy vừa nói vừa vẽ: “Nào bắt đầu từ thực quản, dạ dày, tá tràng, …” Một bài học rất cơ bản. Một phẫu thuật viên cần phải mô tả được tổn thương và cách mình thực hiện một cách đơn giản và dễ hiểu trên tờ phiếu phẫu thuật.
Ngày nay, chuyện này có vẻ như bị coi nhẹ, nhiều khi mình cảm thấy không hài lòng khi nhìn thấy nội trú phụ mổ vẽ xấu hoặc khó hiểu. Đối với mình, khi bạn phụ mổ vẽ được đúng những gì mình làm, nghĩa là các bạn đã hiểu kỹ thuật. Vẽ đúng là rất quan trọng, thêm vào đó thì nếu có thể, hãy vẽ đẹp một chút. Trong từ “bác sỹ” có chữ sỹ, phẫu thuật viên ở một khía cạnh nào đó cũng được coi như một nghệ sỹ, người sửa chữa và tạo ra các “tác phẩm” trên con người. Tác phẩm đó dĩ nhiên là phải đẹp, và vẽ hình biên bản phẫu thuật cũng giống như chữ ký hay logo của bạn trên tác phẩm đó, vậy không có lý do bạn lại ký xấu trên tác phẩm của chính mình. Nhìn cách vẽ protocol, đôi khi mình có thể cảm nhận sự nghiêm túc của họ đối với nghề. Ngay cả khi công nghệ hiện đại phát triển, có những hình in sẵn nhưng với cá nhân mình, vẽ hình luôn rất quan trọng và nó luôn có dấu ấn gì đó rất riêng và cá tính của từng phẫu thuật viên.
Mình thì không dám tự nhận là vẽ đẹp, nhưng có lẽ cũng dễ hiểu.
Hình ảnh: Vài hình minh họa bác sỹ dán trong phòng mổ để hướng dẫn cho bsnt