NHỮNG NGƯỜI BẠN CỦA VIỆT NAM (PHẦN 1)

26/08/2026

Tôi là một người may mắn. Từ khi tôi bắt đầu là một sinh viên trường Y đến khi đi làm, tôi đã được gặp rất nhiều các bác sỹ, phẫu thuật viên nước ngoài đến giúp đỡ, phẫu thuật cho bệnh nhân Việt Nam và giảng dạy cho các bác sỹ Việt Nam. Họ là những người thầy tận tụy và những người bạn đáng kính trọng của chúng tôi. 

Chuyến đi lần này theo chương trình của hội chữ thập Xanh cùng với lời mời của bác sỹ Skarvan và bác sỹ Brinkmann – Hai người bạn lâu năm của khoa Chấn thương 1, nay là khoa Phẫu thuật chi trên và y học thể thao, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức. Họ đã rất nhiều lần đến Việt Nam. Năm nào cũng vậy, cứ vào dịp cuối năm, hai bác sỹ sẽ sang Việt Nam trong khoảng 2 tuần, phối hợp khám và phẫu thuật từ thiện cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn hoặc các ca bệnh khó tại 3 địa điểm Đà Nẵng, Hà Nội và Thái Nguyên.

Ảnh 1-2: Bác sỹ Hueskes cùng thư cảm ơn của CLB Sala năm 2012

Đây là lần đầu tiên tôi được đến bệnh viện của họ tại thành phố Basel, Thụy Sỹ. Bệnh viện Hirslanden là một bệnh viện tư nhân chuyên về chấn thương chỉnh hình nằm dưới chân một quả đồi rìa thành phố. Bệnh viện được bố trí rất đẹp và thoáng, và có rất nhiều tranh tạo cho mọi người một cảm giác nhẹ nhàng khi bước vào. Có lẽ đây là một điều mà còn rất lâu nữa chúng ta mới có thể làm được, đó là làm cho người bệnh không bị mang nặng tâm lý khi vào bệnh viện. Tại đây thì tôi tham gia khám bệnh và phẫu thuật với họ. 

Khác với Việt Nam, một buổi sáng khám bắt đầu từ 8h và khám theo hẹn. Mỗi người bệnh sẽ có khoảng 20 đến 30 phút để thăm khám và trao đổi với bác sỹ. Ngôn ngữ chính sử dụng ở đây là tiếng Đức nên bác sỹ Skarvan vừa khám cho người bệnh, vừa giải thích cho chúng tôi bằng tiếng Anh. Bác sỹ và người bệnh có thời gian để lắng nghe nhau. Thực tế, sau 13 năm làm nghề, tôi nhận ra rằng, người bệnh có nhu cầu các bác sỹ lắng nghe câu chuyện của mình. Dĩ nhiên, với một phẫu thuật viên đã nhiều năm như tôi thì mấy câu chuyện đó có thể đã lặp đi lặp lại cả chục hoặc trăm lần nhưng với người bệnh thì đó là lần đầu. Họ sợ rằng nếu không kể hết thì bác sỹ sẽ bỏ sót một bệnh tật nào đó của họ. Việc lắng nghe và đôi khi là động viên từ bác sỹ có vai trò quan trọng trong việc trấn an bệnh nhân và tạo cho họ động lực để chữa bệnh.

Phòng mổ ở đây thì tuyệt đỉnh, đủ các loại máy móc mà một phẫu thuật viên như tôi ao ước. Nhiều lúc tôi thấy bác sỹ Việt Nam vất vả thật, thiếu đủ mọi thứ nhưng dù sao thì vẫn phải chữa bệnh. Bản thân những người bạn Thụy Sỹ cũng phải công nhận rằng họ không thể hiểu tại sao chúng tôi có thể làm được những phẫu thuật khó chỉ với ngần đó dụng cụ. Không phải kể ra để khoe là mình giỏi, chúng tôi đâu còn cách nào khác, chẳng nhẽ đầu hàng không chữa bệnh nữa. So với các thế hệ đi trước, thế hệ của chúng tôi đã sướng hơn rất nhiều rồi. 

Ảnh 3: Bác sỹ Vũ Anh trong ca mổ vùng với Bác sỹ Skarvan và Bác sỹ Brinkmann 

Chúng tôi cùng nhau trao đổi chuyên môn và tham gia phẫu thuật. Mọi người trong bệnh viện đều rất nhiệt tình và thân thiện. Mỗi lần đi nước ngoài và tham gia phẫu thuật, tôi cố gắng suy nghĩ xem: “Ồ, sao họ lại làm như vậy ? Họ làm như này có hơn mình ở điểm nào? Nếu mình không có những dụng cụ đó thì mình sẽ thay thế như nào?... Hàng trăm câu hỏi sẽ giúp tôi tìm hiểu sâu thêm, đọc thêm tài liệu và đúc kết ra những kinh nghiệm cho riêng mình. 

Chuyến đi lần này, tôi được gặp một người bạn lớn khác - Bác sỹ Daniel Hueskes và con trai của ông, bác sỹ Benjamin Hueskes. Họ là những bác sỹ chấn thương chỉnh hình và có sở hữu một xưởng làm chân tay giả, đặc biệt là cho những bệnh nhi bị khiếm khuyết hệ vận động bẩm sinh. Khoảng gần 30 năm nay, các bác sỹ sang và giúp đỡ cho trẻ em Việt Nam. 

Ảnh 4: Bác sỹ Vũ Anh và Bác sỹ Daniel Hueskes

Bác sỹ Hueskes đợi đón tôi ở xưởng của ông. Ông hơn 80 tuổi, còn rất năng động, đôi mắt sáng và minh mẫn. Ông dẫn tôi đi thăm quan. Hôm đó, có một bệnh nhân làm tôi rất ấn tượng. Một bạn nam 22 tuổi, thiểu sản cụt 2 chân và khiếm khuyết các ngón tay ở cả 2 bàn tay. Có lẽ chúng ta đang tưởng tượng ra một người tàn phế cần đến sự chăm sóc nhưng sự thật thì hoàn toàn không phải vậy. Bạn thanh niên này là một vận động viên bóng bàn chuyên nghiệp và sẽ bắt đầu thi đấu quốc tế vào năm tới. Và tôi chắc chắn rằng, nếu chạy thi 100 m thì có lẽ, bạn ý có thể chấp tôi 20 m hoặc hơn. Bác sỹ gặp bệnh nhân, họ ôm nhau thắm thiết như 1 người ông ôm người cháu của mình. Người bệnh được mẹ đưa đến gặp bác sỹ Hueskes từ lúc 6 tháng tuổi với những khiếm khuyết như tôi đã nói. Tất cả những hình ảnh đó đều được lưu lại, từ những ngày đầu một đứa trẻ bé xíu tập đi trên đôi chân giả, rồi lớn lên, tập luyện với vợt bóng bàn nhờ sự trợ giúp của các dụng cụ cho đến năm nay 22 tuổi và chuẩn bị thi đấu thể thao chuyên nghiệp. Một sự nỗ lực tuyệt vời! Và nỗ lực đó đi kèm bởi tình yêu của người mẹ và sự tận tụy của bác sỹ trong suốt hơn 20 năm. 

Ảnh 5: Mô hình 3D trên máy tính

Bữa ăn buổi chiều hôm đó vui vẻ bên dòng sông Rhine cùng 2 vợ chồng bác sỹ Hueskes, nghe ông kể về những chuyến đi đến Việt Nam. Cũng như bác sỹ Skarvan, bác sỹ Brinkmann và nhiều người bạn khác…, ông cụ có một tình cảm đặt biệt với người dân Việt Nam mà tôi cũng chẳng thể hiểu tại sao. 

Và tôi cảm thấy tôi thật may mắn. Xin cảm ơn vì tất cả !

Bs. Đỗ Vũ Anh