Thay khớp háng toàn phần: SuperPath hay ABMS ?

Phẫu thuật thay khớp háng là 1 trong những cuộc cách mạng y học thế kỷ 20, giúp hàng triệu bệnh nhân có thể đi lại được bình thường. Với sự phát triển không ngừng của y học, ngoài sự cải tiến về vật liệu nhân tạo thì các đường mổ mới cũng được tìm tòi với mục đích làm sao tiếp cận được khớp háng dễ dàng, ít xâm lấn, không cắt cơ và từ đó giúp người bệnh hồi phục nhanh nhất.

Ban đầu, sự tiếp cận với khớp háng sử dụng đường mổ phía sau, và sau này là đường mổ phía sau ít xâm lấn. Các đường mổ này rất thịnh hành trong quá khứ cho phép bộc lộ khớp háng dễ dàng tuy nhiên nhược điểm của nó là cắt các cơ xoay, mở bao khớp sau khiến cho khu phía sau bị yếu và có các nguy cơ trật khớp nếu thực hiện các tư thế như ngồi xổm, ngồi khoang chân... Việc tập đi lại sau mổ vì lẽ đó cũng trở nên chậm hơn do người bệnh đau và hạn chế bởi dẫn lưu. Trong thời kì từ năm 2013 đến năm 2018, mình đã tham gia phẫu thuật khoảng 2000 ca thay khớp sử dụng đường mổ này.

Nhưng năm gần đây, người ta quan tâm đến các đường mổ khác thay thế như đường mổ Super Path, đường mổ ABMS (Rottinger), hay đường mổ trực tiếp phía trước DAA…với ưu điểm bảo tồn được cân cơ, bao khớp từ đó giúp bệnh nhân giảm đau, hồi phục nhanh hơn. Mình sẽ tập trung nói về hai đường mổ chính là ABMS và Super Path là 2 đường mổ mình hay sử dụng.

Năm 2019, mình được thực tập với tư cách bác sỹ nội trú tại bệnh viện Beaujon và Bichat, Paris và trường Paris Diderot (Paris VII). Tại khoa chấn thương chỉnh hình, mình đã được tiếp xúc với đường mổ ABMS. Là một bệnh viện lớn trực thuộc hiệp hội bệnh viện thủ đô Paris (APHP), bệnh viện Bichat và Beaujon tiếp nhận rất nhiều bệnh nhân gãy cổ xương đùi, hoặc bệnh lý về khớp háng nhờ đó mà hàng tuần mình đều được thực hiện kỹ thuật này. Trung bình 1 tuần khoảng 3 đến 5 bệnh nhân trong vòng 1 năm. ABMS là kỹ thuật ít xâm lấn, đi vào phía trước bên ngoài, mở bao khớp trước và bảo tồn tối đa các nhóm gân cơ xung quanh giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng. Quay về Việt Nam từ năm 2020, mình rất muốn áp dụng đường mổ này tuy nhiên vì nhiều lý do khách quan, thiếu trợ cụ mà đến gần đây mới có thể sử dụng.

Đường mổ Super Path thì mình biết đến từ năm 2022, khi hội thảo được tổ chức tại bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức và mình đóng vai trò phiên dịch cũng như phụ mổ cùng chuyên gia người Anh. Đường mổ này sử dụng đường rạch nhỏ phía trên, không cắt cơ và mở bao khớp trên. Sau khi thay khớp nhân tạo xong cho phép khâu phục hồi gần như hoàn toàn bao khớp phía trên giúp tăng cường sự vững chắc và cảm giác bản thể (cảm giác về nhận biết không gian) đối với khớp háng nhân tạo. Từ năm 2023 cho đến nay, đa phần bệnh nhân của mình thay khớp sử dụng phương pháp này.

Hình ảnh: Đường mổ SuperPath sử dụng đường khâu thẩm mỹ và keo dán sinh học sau mổ, không dẫn lưu và không cần thay băng hay cắt chỉ. Người bệnh quay lại sau 10 ngày, đi lại không cần khung hỗ trợ và chiếc sẹo xinh xắn.

Rõ ràng 2 đường mổ này đều tốt, vậy lựa chọn đường mổ như thế nào cho phù hợp với từng người bệnh cụ thể ?

Theo kinh nghiệm cá nhân của mình, mình thấy rằng đối với trường hợp bệnh nhân thay khớp háng lần đầu, không có biến dạng nhiều hoặc bệnh nhân gãy cổ xương đùi thay khớp háng bán phần (chỉ thay phần chỏm xương đùi), đường mổ Super Path có nhiều ưu điểm hơn vì cho phép khâu lại gần như hoàn toàn bao khớp trên. Ngược lại, trong các trường hợp biến dạng nhiều, đường mổ ABMS cho phép nhìn trực diện vào ổ cối (điều rất khó thực hiện với đường mổ Super Path nếu có ngắn chi nhiều) sẽ mang lại nhiều lợi thế và dễ dàng trong khi thay.

KHÔNG có đường mổ nào là tốt tuyệt đối, chỉ có đường mổ tốt nhất với từng trường hợp cụ thế. Vấn đề này cần được sự bàn bạc và thống nhất giữa phẫu thuật viên và người bệnh trước mổ.