Tìm Hiểu Về Rách Chóp Xoay Vai: Dấu Hiệu, Nguyên Nhân Và Phương Pháp Can Thiệp

Tìm Hiểu Về Rách Chóp Xoay Vai

Tuần nào bác sỹ cũng phẫu thuật vài ca nội soi vai rách chóp xoay. Bệnh cảnh thông thường sẽ là một người bệnh nữ, khoảng từ 50 đến 65 tuổi, đến khám vì đau khớp vai kéo dài, đau vai về đêm, hạn chế vận động vai. 

Trước đây, những trường hợp này ngày xưa thường được chẩn đoán là “viêm quanh khớp vai” và điều trị chủ yếu bằng nội khoa và phục hồi chức năng. Tuy nhiên, việc không chẩn đoán được rõ là có rách gân hay không rách gân sẽ dẫn đến điều trị không hiệu quả và người bệnh có thể sẽ đau hơn. Bên cạnh đó, việc chậm can thiệp đối với những tổn thương rách gân cũng gây ra những khó khăn trong điều trị sau này, đôi khi hệ quả là không thể phục hồi lại gân chóp xoay được nữa. 

Hình 1. Rách gân chóp xoay (chủ yếu là gân cơ trên gai)

Trong thực tế, rách chóp xoay vai là một trong những tổn thương phổ biến nhất ở khớp vai, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, có hoặc không có chấn thương, làm cho bệnh nhân đau đớn, hạn chế vận động khớp vai, làm yếu trương lực cơ của các cơ quanh khớp và gây ảnh hưởng rất nhiều đến các hoạt động của người bệnh. 

Ở phụ nữ lớn tuổi, rách chóp xoay vai thường xảy ra chủ yếu do quá trình lão hóa và thoái hóa gân tự nhiên. Bệnh không chỉ gây đau âm ỉ, đặc biệt là về đêm, mà còn hạn chế vận động cánh tay, mà còn ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày, khả năng lao động và chất lượng giấc ngủ của người bệnh.

Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết rách chóp xoay vai

Quá trình thoái hóa gân theo tuổi tác, gân mất đi độ đàn hồi và độ dẻo dai vốn có, khiến các hoạt động hàng ngày hoặc chấn thương nhẹ cũng có thể làm gân bị rách.

Dấu hiệu nhận biết bao gồm:

- Đau âm ỉ sâu bên trong khớp vai.

- Đau tăng lên khi nằm nghiêng về bên vai bị bệnh, làm gián đoạn giấc ngủ.

- Yếu cơ, khó khăn khi thực hiện các động tác như chải tóc, mặc áo hoặc với tay lấy đồ trên cao.

Điều trị rách chóp xoay vai như thế nào?

Việc điều trị rách chóp xoay cần tuân theo phác đồ, thường bắt đầu bằng phục hồi chức năng và có thể can thiệp phẫu thuật nếu cần thiết. Hiện nay, với sự ra đời của phẫu thuật nội soi, việc khâu gân trở nên dễ dàng hơn và sẹo mổ thẩm mỹ hơn nhiều. 

Năm 2019, khi học nội trú tại Pháp, mình thường phụ cho giáo sư bên đó mổ khớp vai, thường vào ngày thứ 3 và thứ 4 hàng tuần. Phẫu thuật được thực hiện tại “ambulatoire” (Khu điều trị trong ngày). Người bệnh sáng đến mổ và chiều có thể xuất viện. 

Ở Việt Nam hiện tại thì chưa làm được như vậy. Thông thường, bệnh nhân sẽ mất khoảng 2 đến 3 ngày nằm viện để kiểm soát vấn đề giảm đau sau mổ. Từ năm 2020 đến nay, mình đã triển khai phẫu thuật cho hơn 2.000 ca nội soi khâu gân chóp xoay với kết quả hồi phục rất tốt. Các video sẽ có trong kênh tiktok của mình, các bạn có thể tìm hiểu thêm. 

Hình 2. Hình ảnh rách chóp xoay quan sát trên nội soi

Hình 3. Chỉ khâu gân (các phẫu thuật viên khâu gân chóp xoay luôn có căn bệnh thích các mũi khâu chằng chịt và mình cũng không phải ngoại lệ)

Hình 4. Phần gân chóp xoay đã được khâu lại vào chỏm xương cánh tay 

Hình 5. Một trường hợp khác đã được khâu với 8 mũi chỉ siêu bền và kỹ thuật khâu “bắc cầu”