Dẫn Lưu Hay Không Dẫn Lưu Trong Chấn Thương Chỉnh Hình?

Có lẽ, nếu ai đã từng là người bệnh đi phẫu thuật gãy xương, thay khớp háng, khớp gối thậm chí mổ nội soi cũng đã từng thắc mắc cái ống thò ra từ vết mổ của mình để làm gì ? Trong bài viết này, bác sỹ sẽ giải thích cho các bạn dẫn lưu là gì, tại sao dùng, tại sao không dùng nhé.

Câu chuyện bắt đầu từ cuộc nói chuyện với các bạn đồng nghiệp Mỹ các đây 3 năm. Mình có trao đổi với họ khi mổ cùng và có hỏi là các bạn có muốn dùng dẫn lưu sau mổ cho ca bệnh này không. Trong đầu mình lúc đó thì đã nghĩ sẵn là họ sẽ đặt nhưng câu trả lời “No” khiến mình khá bất ngờ. Các bạn nói thêm rằng ở Mỹ giờ họ không dùng dẫn lưu nữa vì dùng hay không cũng chả có gì khác biệt. Quá trình theo dõi sau mổ thực sự cho thấy rằng người bệnh phục hồi tốt và chẳng có gì xảy ra cả. Chuyến đi Mỹ sau đó diễn ra trong hơn 1 tháng vào năm 2023, mình đã theo họ và tìm hiểu câu trả lời.

Dẫn lưu là kỹ thuật đặt ống dẫn vào vết thương để loại bỏ máu, dịch tiết … sau phẫu thuật. Mục đích chính là phòng ngừa nhiễm trùng, giảm áp lực, xoá bỏ khoảng chết trong cơ thể, từ đó giúp vết thương nhanh lành và theo dõi biến chứng. Nếu tốt như vậy, tại sao lại bỏ ?

Mọi thứ đều có nguyên do của nó. Y học phát triển, các đường mổ ít xâm lấn, không cắt cân cơ, vết mổ nhỏ ngày càng được áp dụng. Đường mổ ít xâm lấn đồng nghĩa với việc giảm thiểu các tổn thương mô mềm, giảm chảy máu, giảm viêm từ đó làm giảm tối đa nguy cơ tụ dịch. Và khi không có nguy cơ tụ dịch, lẽ dĩ nhiên, bạn không cần dẫn lưu. Không có dẫn lưu, bệnh nhân có thể tập vận động sớm ngay sau mổ.

Quay về Việt Nam, mình dần loại bỏ dẫn lưu ở hầu hết các phẫu thuật chấn thương chỉnh hình và y học thể thao. Ban đầu là những trường hợp kết hợp xương chi trên, chi dưới, sau đó đến các phẫu thuật lớn hơn như thay khớp háng, thay khớp gối. (Riêng phẫu thuật nội soi thì mình không đặt dẫn lưu từ xưa) Và sau đó là kết hợp với khâu thẩm mỹ và dán keo sinh học. Mình hay nói đùa khẩu hiệu của mình là 3 KHÔNG: KHÔNG DẪN LƯU, KHÔNG THAY BĂNG VÀ KHÔNG CẮT CHỈ.

Điều này giúp bệnh nhân tập sớm hơn, giảm bất tiện về vấn đề chăm sóc vết thương và bản thân, mang đến sự hài lòng cho người bệnh và gia đình.

Gãy cánh tay sau dán keo 10 ngày

Vậy không dẫn lưu có khiến người bệnh đối diện với nguy cơ nhiễm trùng tăng lên ? Câu trả lời như đã nói ở trên: Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ nhiễm trùng vết mổ (SSI) giữa việc sử dụng ống dẫn lưu và không sử dụng ống dẫn lưu trong hầu hết các ca phẫu thuật chỉnh hình [1,2]. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn là phẫu thuật viên. Nếu mình cảm thấy cuộc mổ kéo dài, tổn thương phần mềm nhiều, nguy cơ tụ dịch cao thì có lẽ đặt dẫn lưu vẫn là một giải pháp an toàn, dễ theo dõi. Còn nếu một ca mổ ít xâm lấn, diễn biến cuộc mổ suôn sẻ thì không dẫn lưu, khâu thẩm mỹ và dán keo sinh học là một sự lựa chọn hoàn hảo.

Với kinh nghiệm phẫu thuật hàng nghìn ca, mình thấy rằng không sử dụng dẫn lưu là xu hướng của y học hiện đại, mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh trong bối cảnh xã hội ngày càng coi trọng tính tiện lợi và thẩm mỹ.

Hình ảnh: Không dẫn lưu, khâu thẩm mỹ và keo sinh học trong Phẫu thuật CTCH - nguồn: bs Vũ Anh

Tài liệu tham khảo

1. Albasha A, Salman LA, Elramadi A, et al. Outcomes of drain versus no drain in total knee arthroplasty: a retrospective cohort study. Int Orthop. 2023;47(12):2985-2989. doi:10.1007/s00264-023-05946-z

2. Goel, Aditya; Singh, Shivendra; Shukla, Navin K.. Role of Surgical Drains in Orthopedics. Journal of Orthopaedic Diseases and Traumatology 6(3):p 234-236, Sep–Dec 2023. | DOI: 10.4103/jodp.jodp_32_23

P/S: Xin chú thích thêm là bài viết gói gọn trong mổ có chuẩn bị (mổ phiên) của CTCH, gãy xương hở không được bàn đến trong bài viết này.