Tê ngón út & áp út: Dấu hiệu chèn ép thần kinh trụ không nên chủ quan

Trường hợp mình muốn chia sẻ là một bệnh nhân nữ gần 70 tuổi đến khám vì tình trạng tê tay kéo dài. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là người bệnh không tê các ngón thường gặp trong hội chứng ống cổ tay mà lại tê ở ngón út và một nửa ngón áp út.

Ảnh 1: Vị trí tê tay của bệnh nhân

Khi thăm khám, mình ghi nhận tình trạng teo cơ vùng ô mô út, teo các cơ gian cốt và cơ khép ngón cái. Đây là những dấu hiệu khá điển hình của tổn thương dây thần kinh trụ, cho thấy tình trạng chèn ép đã diễn ra trong một thời gian tương đối dài.

Với tổn thương thần kinh trụ thì nó có hai đoạn. Thứ nhất là đoạn khuỷu. Thứ hai là đoạn cổ tay. Riêng tại khuỷu tay, dây thần kinh trụ phải đi qua ba vị trí có nguy cơ hẹp gồm: vị trí xuyên qua vách gian cơ, đoạn đi trong rãnh thần kinh trụ phía sau khuỷu và đoạn đi vào cẳng tay. Chính vì vậy, đây là vị trí rất thường gặp của hội chứng chèn ép thần kinh trụ.

Trong những trường hợp như vậy, điện chẩn cơ có thể giúp xác định chính xác dây thần kinh trụ đang bị chèn ép ở đoạn khuỷu hay đoạn cổ tay để có hướng điều trị phù hợp.

Đối với trường hợp bệnh nhân này, ngoài tình trạng chèn ép thần kinh trụ, người bệnh còn có biến dạng vẹo ngoài của khuỷu tay. Biến dạng này khiến dây thần kinh trụ liên tục bị kéo căng, làm các triệu chứng tê bì ngày càng nặng hơn theo thời gian. Sau khi trao đổi kỹ về tình trạng bệnh và các lựa chọn điều trị, mình cùng người bệnh quyết định tiến hành phẫu thuật.

Phương pháp được thực hiện là phẫu thuật giải phóng thần kinh trụ ở đoạn khủy và chuyển vị trí thần kinh trụ ra trước. Hiểu một cách đơn giản, thay vì để dây thần kinh tiếp tục đi phía sau khuỷu tay thì dây thần kinh sẽ được đưa ra phía trước. Nhờ đó, trong cả tư thế gấp và duỗi khuỷu, thần kinh trụ đều ở trạng thái thư giãn hơn, giảm nguy cơ bị kéo căng hoặc chèn ép tái diễn.

Ảnh 2 & 3: BS thực hiện chuyển vị trí thần kinh trụ ra phía trước

Mục tiêu của phẫu thuật là giúp người bệnh giảm tình trạng tê tay, ngăn ngừa tổn thương thần kinh tiến triển nặng hơn và tạo điều kiện thuận lợi cho dây thần kinh hồi phục.

Ảnh 4 & 5: Bác sĩ Vũ Anh phẫu thuật cho bệnh nhân

Tuy nhiên, phần lớn người bệnh chỉ đến khám khi các triệu chứng đã kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Lúc này, không chỉ có tê tay nặng nề mà các cơ bàn tay cũng đã bị teo nhỏ và yếu rõ rệt.

Chính vì vậy, dù phẫu thuật có thể giải phóng hoàn toàn vị trí chèn ép, dây thần kinh vẫn cần thời gian để phục hồi. Quá trình này không diễn ra ngay lập tức mà thường kéo dài trong vài tháng. Một số người bệnh có thể cải thiện cảm giác tê sớm hơn, nhưng để các cơ teo hồi phục và sức cơ cải thiện rõ rệt thì thường cần thời gian lâu hơn, đôi khi trên 6 tháng, kết hợp với chương trình phục hồi chức năng phù hợp.

Vì vậy, mình thường khuyên mọi người, nếu đã xuất hiện tình trạng tê tay kéo dài, đặc biệt về đêm, hoặc bắt đầu có dấu hiệu yếu tay, giảm khả năng cầm nắm, nên thăm khám sớm với bác sĩ chuyên khoa. Phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm không chỉ giúp quá trình điều trị nhẹ nhàng hơn mà còn mang lại khả năng hồi phục tốt hơn.